معماری اسلامی ( مناره ها )

 

 

اهمیت معماری ، فرهنگی و مذهبی مناره ها

 

نویسنده: دیما استوهی ؛ 9/9/2021

 

 

مترجم : گروه معماری مشاور

 

 

 

 

معماری اسلامی از دیرباز به عنوان یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین گونه شناسی ها شناخته شده است که آموزه ها و باورهای اصلی دین را به ساختار تبدیل می کند. یکی از بارزترین ویژگی های معماری در جهان اسلام تمرکز بر فضاهای داخلی است. خواه سازماندهی روشمند چیدمان داخلی برای استفاده از نور طبیعی و تهویه باشد یا جزئیات پیچیده تزئینات از طریق کنده کاری و نقاشی ، تضاد بین نمای بیرونی و داخلی قابل لمس است. با این حال ، یک ویژگی معماری خاص هنجارهای نمای ساده را زیر پا می گذارد و به عنوان یک بیانیه قوی بصری از حضور اسلام است. ساختار متمایز مناره حضور آن را به عنوان نقطه کانونی تقویت کرد و مردم را به سمت مقدس ترین فضای دین راهنمایی کرد. در این مقاله دلیل استفاده از مناره ها و چگونگی تکامل عملکرد آن از نظر فرهنگی و معماری را بررسی خواهیم کرد.

 

 

جهت آشنایی با گروه معماری مشاور کلیک کنید ...

 

 

معماری معمول یک مسجد شامل یک حیاط باز ، گذرگاه طاقدار ، نمازخانه و مناره است. بنای گنبدی شامل دیوار قبله (رو به روی مکه) ، محراب ، طاقچه ای نیم دایره است که برای امام مسجد جهت اقامه نماز و منبر ، صندلی مرتفع برای امام قرار داده شده است. مسجد علاوه بر کارکرد مذهبی خود به عنوان یک مکان عبادت ، دارای ارزش فرهنگی و اجتماعی است ، زیرا مکانی برای اجتماعات اجتماعی ، آموزش ، نیکوکاری ، و ...

 

 

 

 

در صدر اسلام ، اذان یا اذان در بلندترین نقطه مسجد انجام شد و از آنجا که مردم از امکانات تکنولوژیکی برای تقویت دسترسی آن برخوردار نبودند ، معماری مسجد و موقعیت آن در نحوه تأثیرگذاری آن بسیار تأثیرگذار بود. صدا در سراسر زمین منتقل می شد با الهام از برج های دیده بانی یونانی ، که گمان می رود یکی از اولین بناهای مناره مانند باشد ، سازندگان شروع به ساختن سازه های مشابه در مجاورت مساجد کردند و سکوی بالاتری به موذن بخشید. برخی از محققان معتقدند که الهام بخش ساختن سازه هایی شبیه برج از برج های قدیمی کلیساها در سوریه گرفته شده است.

 

 

مناره مسجد کایروان - تصویر : ویکی پدیا 

 

در طول تاریخ ، مناره ها در اشکال و ارتفاعات مختلف ساخته شده اند ، از ساختارهای ضخیم و مربع شکل تا رمپ های نازک و مارپیچ دار. در پایه ، مناره دارای پایه ای مربع شکل است که در گوشه مسجد متصل شده است و با بالا آمدن سازه ، به مجموعه ای از پشته های مربع شکل ، شش ضلعی ، هشت ضلعی یا مدور با بالکن و طاقچه تبدیل می شود. در بالا ، مناره یا به عنوان یک سکوی باز گذاشته می شود ، یا با گنبد یا عنصری مخروطی مهر و موم شده است. برای برجسته کردن بیشتر حضور ساختاری و بصری آنها ، بالاترین قسمت برج ، اعم از ساختار خود یا آنچه روی آن قرار دارد ، به شدت با کنده کاری ، رنگ یا مواد بازتابنده تزئین شده است.

 

بسته به اندازه مسجد و برجستگی بصری آن نسبت به محیط اطراف ، مساجد می توانند تا 6 مناره داشته باشند. از نظر دسترسی ، موذن می تواند از طریق یک پله خارجی یا داخلی به بالاترین سطح برسد. در موارد خاص ، مانند مسجد بزرگ سامرا در عراق ، همچنین به عنوان مالویه شناخته می شود ، این سازه خود یک مناره بزرگ است که توسط یک سطح شیب دار مارپیچی محصور شده است و می توان آن را از ناحیه عادی بازدید کرد.

 

 

مالویا - تصویر : ویکی مدیا

 

 

قدمت قدیمی ترین مناره جهان به 727 بعد از میلاد برمی گردد ، یک برج یکپارچه به شکل مربع در مسجد کایروان تونس. این مسجد که در شهر کایروان ، تونس در میراث جهانی یونسکو واقع شده است ، مسجدی است که به مسجد عقبه نیز معروف است ، یکی از بزرگترین آثار اسلامی در شمال آفریقا محسوب می شود. مناره آن بر اساس مربع بر خلاف محل معمول آن در گوشه مسجد در مرکز نمای شمالی ساخته شده است. این سازه 31.5 متر ارتفاع دارد و پایه آن در هر طرف 10.7 متر است. شامل سه سطح است که در بالای آن یک گنبد آجدار کوچک قرار دارد. این برج که با سنگ قلوه سنگ ساخته شده است دارای راه پله ای از 129 پله است که تنها از قسمت داخلی قابل دسترسی است. قسمت رو به حیاط برج با پنجره هایی که نور و تهویه را در فضا ایجاد می کنند سوراخ شده است.

 

 

جهت آشنایی با گروه معماری مشاور کلیک کنید ...

 

 

مناره مسجد کایروان - تصویر : ویکی پدیا 

 

 

امروزه ، معماران فراتر از نیاز کاربردی مناره به اذان نگاه کرده و آن را به عنوان مهر معماری دین اسلام می دانند ، بدون آنکه از محدودیت اصول از پیش تعیین شده آن عبور کنند. چندین محدودیت محیطی ، ساختاری و دولتی منجر به تغییر در نوع معماری "مسجد معمولی" شد و برخی از ویژگی های سنتی آن مانند گنبد ، طاقها ، حیاط و مناره ها را از بین برد. در مقابل ، موارد بدون هیچ گونه محدودیت خارجی به معماران اجازه می داد از حضور نمادین مناره استفاده کرده و از آن به عنوان بوم خلاق خود برای برجسته کردن عملکرد ساختمان در زمینه ای معاصر استفاده کنند. مناره ها با ابعادی شبیه به آسمان خراش ها ، به عنوان نقاط دیدنی فرهنگی با سکوی دید پانوراما و ارجاعات بصری به دین اسلام تصور شده اند.

 

 

مسجد کاپسارک (KAPSARC) - عربستان سعودی - تصویر : عبدالرحمان آلولیان

 

 

مسجد مرکزی پریستینا - رئوف عبدالهی ، کامل لوکمان سالم ، تصویر از استودیوهای ویکتوریا استوتسکایا

 

 

مسجد محمد رسول الله ، گروه معماری پایا پارانگ ، سمانه متقی پیشه

 

 

مسجد بزرگ الجزایر ( سومین مسجد بزرگ جهان )

 

 

مترجم : گروه معماری مشاور

 

 

منبع :

 

https://www.archdaily.com/968046/the-architectural-cultural-and-religious-significance-of-minarets?utm_medium=email&utm_source=ArchDaily%20List&kth=6,131,663

 

 

نوشته های اخیر

دسته بندی ها