معماری باستانی اسلامی

 

 

عناصر خیره کننده معماری باستانی اسلامی که امروز هم می بینیم

 

توسط کلی ریچمن عبدو در 18 آوریل 2018

 

 

مترجم : گروه معماری مشاور

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

نمای مسجد شیخ لطف الله، شاهکاری از معماری ایرانی،

ساخته شده بین سال های 1602 تا 1619 در زمان صفویه

(Photo: Athikhom Saengchai via Shutterstock)

 

 

معماری اسلامی یکی از مشهورترین سنت‌های ساختمانی در جهان است. این رویکرد متمایز که به دلیل رنگ‌های درخشان، الگوهای غنی و شبح‌های متقارنش شناخته می‌شود، از قرن هفتم در جهان اسلام رایج بوده است.

 

در حالی که معماری اسلامی شامل چندین سبک در سراسر کشورها و قاره های مختلف است، ویژگی های خاصی وجود دارد که به طور جهانی در سراسر جهان رایج است. شناخت این عناصر زیربنایی - و همچنین درک شیوع جغرافیایی آن - کلید درک سبک بصری پر شور و از نظر تاریخی مهم است.

 

 

معماری اسلامی چیست؟


این سنت معماری عمدتاً در دو نوع مکان یافت می‌شود: کشورهای با اکثریت مسلمان و سرزمین‌هایی که در قرون وسطی توسط مسلمانان فتح شده‌اند. علاوه بر کشورهای عربی - مانند الجزایر، مصر و عراق - معماری اسلامی در مناطق اروپایی با ریشه‌های موری، از جمله بخش‌هایی از اسپانیا، پرتغال، ایتالیا و مالت نیز رواج دارد.

 

اگرچه اغلب با مسجد اسلامی - محل عبادت مسلمانان - مرتبط است، این رویکرد به معماری در سایر بناها، از کاخ‌ها و ساختمان‌های عمومی گرفته تا مقبره‌ها و قلعه‌ها نیز آشکار است. با این حال، چه مذهبی و چه سکولار، سبک باشکوه با چندین ویژگی مشترک تعریف می شود.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

عکس: لکادی عادل از طریق Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0

 

 

عناصر متمایز

 


مناره ها


مناره یک گلدسته یا سازه برج مانند است که دارای پنجره های کوچک و پلکانی محصور است. یکی از قدیمی ترین عناصر معماری اسلامی است و در کنار اکثر مساجد یافت می شود. وظیفه اصلی مناره این است که به مؤذن اجازه می دهد نمازگزاران را از یک نقطه مرتفع به نماز بخواند. این پنج بار در روز اتفاق می افتد: سحر، ظهر، نیمه بعد از ظهر، غروب آفتاب و شب.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

مسجد در غروب آفتاب

(عکس: طراحی عکس از طریق Shutterstock)

 

 

از قرن یازدهم، برخی از مساجد با بیش از یک مناره تجهیز شده اند، که به طور سنتی نشان می دهد که توسط یک سلطان تأسیس شده است.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

صحن مسجد آبی در استانبول، ترکیه.

(عکس: پاول دوبروفسکی از طریق Shutterstock)

 

 

گنبدها


مانند بسیاری از جنبش‌های معماری پیشگام - از جمله سنت‌های ساختمانی دوره بیزانس و رنسانس ایتالیایی - معماران اسلامی نیز گنبدها را در طرح‌های خود گنجانده‌اند.

 

گنبد صخره، زیارتگاه قرن هفتم در اورشلیم، اولین بنای اسلامی است که این عنصر معماری را به نمایش گذاشته است. این بنای هشت ضلعی با الهام از نقشه های بیزانسی با گنبدی چوبی پوشانده شده است که در قرن شانزدهم با طلا اندود شده است. بر خلاف اکثر گنبدهای اسلامی - که بر روی آویزها قرار دارند - گنبد بر روی طبلی قرار دارد که توسط 16 پایه و ستون پشتیبانی می شود.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art


گنبد صخره در کوه معبد، اورشلیم، بیت المقدس.

(عکس: Bibiana Castagna از طریق Shutterstock)

 

 

آویزها سازه های مخروطی هستند که اجازه می دهند یک پایه دایره ای برای یک گنبد گرد یا بیضوی روی یک اتاق مربع یا مستطیل قرار گیرد. در معماری اسلامی، آویزها را اغلب با کاشی یا مقرنس تزئین می‌کنند که نوعی تزئین مجسمه‌سازی است.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

عکس: Bjørn Christian Tørrissen از طریق Wikimedia Commons CC BY-SA 3.0

 

 

طاقکاری مقرنس


مقرنس‌ها به دلیل ترکیب مجسمه‌سازی و زیبایی طرح‌دار، اغلب با استالاکتیت یا لانه زنبوری مقایسه می‌شوند. علاوه بر گنبدها و آویزها، این تزیینات منحصر به فرد طاق ها را نیز زینت می دهد که در سقف های تک رنگ و مجسمه ای که با کاشی های اطراف تضاد دارند، به اوج می رسد.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

عکس: مصطفی‌مراجی از طریق Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0

 

 

قوس


یکی دیگر از لوازم معماری اسلامی طاق است. طاق نماهای اسلیمی هم در ورودی ها و هم در فضای داخلی مشهود است به چهار سبک اصلی نوک تیز، اوجی، نعل اسبی و چند ورقی طبقه بندی می شوند.

 

قوس نوک تیز دارای طراحی گرد با راس مخروطی است. این نوع طاق در نهایت به عنصر مهم معماری گوتیک تبدیل خواهد شد.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

عکس: LeCaire از طریق دامنه عمومی Wikimedia Commons

 

 

قوس اوجی شبیه قوس نوک تیز است. با این حال، نقطه آن از دو خط s شکل تشکیل شده است که در یک شبح سیلوئه تر به اوج می رسد.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

عکس: BazaNews از طریق Wikimedia Commons CC BY-SA 3.0

 

 

طاق نعل اسبی (همچنین به عنوان قوس سوراخ کلید نیز شناخته می شود) با معماری مورها مرتبط است. از آنجایی که تاج آن می تواند گرد یا نوک تیز باشد، این نوع ساختار با گشاد شدن و باریک شدن چشمگیر کناره های آن تعریف می شود.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

عکس: Citizen59 از طریق Wikimedia Commons GNU Free Documentation License

 

 

مانند طاق نعل اسبی، طاق چند وجهی از ویژگی های معماری مورها است. این قوس دارای فویل های متعدد یا "برگ" است که در نتیجه شکلی به شکل اسکالوپ پیدا می کند.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

عکس: اسکارلاتی از طریق دامنه عمومی Wikimedia Commons

 

 

جزئیات تزئینی


آخرین عنصر معماری اسلامی توجه به جزئیات تزئینی است. این رویکرد مجلل برای دکوراسیون اغلب برای دکوراسیون داخلی محفوظ است و شامل کاشی‌های جواهر مانندی است که به صورت موزاییک‌های هندسی چیده شده‌اند، آجرکاری‌های طرح‌دار و سنگ‌های کالیدوسکوپی، و تزئینات خوشنویسی نفیس.

 

 

Islamic Architecture Islamic Mosque Art

فضای داخلی مسجد آبی (عکس: dade72 via Shutterstock)

 

 

این تزیینات چشم نواز همراه با گنبدهای تاریخی، طاق نماهای مسحورکننده و طاق های متمایز، ماهیت متعالی ساختمان اسلامی را به نمایش می گذارد.

 

 

 

 

نوشته های اخیر

دسته بندی ها